Het verhaal achter de smoking
De smoking behoort tot de meest herkenbare kledingstukken uit de modegeschiedenis. Toch is hij nooit een vaststaand gegeven geweest. Sinds zijn ontstaan in de 19de eeuw bleef het archetype ontwerpers uitdagen om bestaande codes te bevragen en opnieuw vorm te geven.
Van Yves Saint Laurents iconische 'Le Smoking' tot de ontwerpen van Martin Margiela, Veronique Branquinho, Haider Ackermann, Helmut Lang en Raf Simons: telkens krijgt hetzelfde uitgangspunt een andere invulling.
In de vitrines van Deconstructed Archetypes in MoMu's collectiepresentatie staat de smoking centraal. Curator Romy Cockx vertelt waarom één kledingstuk al meer dan anderhalve eeuw een bron van inspiratie is.
Waarom blijft de smoking ontwerpers fascineren?
ROMY COCKX: "Het is een herkenbaar kledingstuk met een complexe geschiedenis die uitnodigt tot herdefiniëring. Een klassieke smoking bevat een aantal typische kenmerken, zoals satijnen revers en een enkele knoopsluiting in de taille. Het formele avondjasje werd vroeger uitsluitend door mannen gedragen, meestal als onderdeel van de ‘black tie dresscode’ met een bijpassende zwarte broek, een wit hemd en een strikdas, eventueel aangevuld met een gilet of een taille sjerp. Ontwerpers vinden het boeiend om die kenmerken en ‘codes’ te herinterpreteren."
Wanneer houdt een smoking op een smoking te zijn?
RC: "Het hangt ervan af hoe je ernaar kijkt. We vonden het interessant om ook voorbeelden te tonen die de grenzen van het archetype aftasten, dus de selectie is vatbaar voor discussie. Zo zag ik sommige stukken van Martin Margiela in eerste instantie niet als voorbeelden van een smoking, maar bij nader inzien bevatten ze wel elementen."
RC: "Het ensemble uit de lente-zomercollectie van 2005 bestaat uit een volledig transparant jasje gemaakt van vintage nylonkousen, maar knipoogt met zijn snit toch naar de smoking. Het silhouet uit de lente-zomercollectie van 2004 zou je kunnen beschouwen als een vergevorderde herinterpretatie van de witte smokings die vanaf de jaren 1940 gedragen werden."
Wat vertelt de smoking over mode?
RC: "De smoking maakt duidelijk dat de connotatie, draagwijze en etiquette van kleding verandert doorheen de geschiedenis. De smoking ontstond als een informeel jasje dat mannen droegen in de rookkamer, waar ze zich terugtrokken na de maaltijd. Gaandeweg groeide het uit tot het meest formele kledingstuk in de mannelijke garderobe.
Dankzij Yves Saint Laurent werd het in 1966 ook toegankelijk voor vrouwen. Vandaag kijkt er niemand vreemd op wanneer een smokingjasje overdag gedragen wordt in combinatie met een jeans, maar bewust of onbewust zindert die complexe, gegenderde geschiedenis nog na."