MoMu restaureert: 18de-eeuwse ‘robe à la française’
In het restauratieatelier van MoMu krijgt een uitzonderlijk stuk uit de 18de eeuw opnieuw vorm. Textielconservator Kim Verkens werkt er met uiterste precisie aan een zeldzame robe à la française: een silhouet dat ooit de aristocratische elegantie belichaamde.
Wat vertelt deze japon ons over haar tijd?
KIM VERKENS: "Ze belichaamt de 18de-eeuwse aristocratische mode. Dit is geen dagelijkse kledij, maar een statement van status en verfijning. De robe à la française was bedoeld om indruk te maken – in beweging, in volume, in detail. We hebben slechts enkele 18de-eeuwse japonnen in onze collectie, en zeker weinig volledige stukken. Ze zijn uiterst zeldzaam op veilingen en worden voor hoge bedragen verkocht. Net daarom is het waardevol om te investeren in een grondige conservatiebehandeling. Zo’n stuk kom je niet snel opnieuw tegen."
Wat viel jou meteen op toen je de japon onder handen nam?
KV: "Dat ze volledig gevoerd is, wat uitzonderlijk is voor dit type japon. Bovendien vermoeden we dat de voering afkomstig is van een andere 18de-eeuwse japon. Dat geeft het stuk een extra laag geschiedenis."
Waarom moest ze gerestaureerd worden?
KV: "In het verleden werd een volledig zijpand uit de rok verwijderd. Daardoor hing de japon scheef en verloor ze haar oorspronkelijke proporties. De sporen van dat verdwenen pand waren gelukkig nog zichtbaar in de naden. De voering binnenin was intact – dat was essentieel voor de reconstructie."
Hoe verliep de reconstructie van het ontbrekende zijpand?
KV: "We reconstrueerden het zijpand in digitaal geprinte zijde, gebaseerd op het patroon van het originele rokpand. Voor de plaatsing moest een groot deel van de japon worden opengemaakt. Tegelijk onderzochten we wat er in het verleden was gebeurd – gelukkig waren de originele naaisporen nog goed leesbaar. We verstevigden ook lacunes in de voering met een zijden drager en fijne spansteken – zo respectvol en reversibel mogelijk."
Heb je iets ontdekt dat je verraste?
KV: "Bij het openen van de naden zagen we restanten van het originele zijpand. Het was simpelweg uit de japon geknipt. Waarom dat ooit gebeurde, weten we niet. Dat mysterie blijft deel van haar verhaal."
Wat is voor jou de grootste voldoening in dit restauratieproces?
KV: “Het mooiste is dat je een kledingstuk dat als niet toonbaar werd beschouwd opnieuw kan presenteren, en via onderzoek telkens nieuwe inzichten ontdekt. Elk historisch kledingstuk draagt sporen van gebruik, ingrepen en keuzes. Die leesbaar maken – dat is fascinerend."
Vanaf juni 2026 schittert deze gerestaureerde robe à la française in onze collectiepresentatie – een zeldzaam silhouet dat je van dichtbij wil zien.