Studiedag: Musea in tijden van crisis en conflict

In oktober staat de studiedag Musea in tijden van crisis en conflict in het teken van de maatschappelijke rol van musea. Verwacht inspirerende praktijkvoorbeelden, kennisuitwisseling, reflectie en debat over actuele vraagstukken die de museumsector vandaag bezighouden. De studiedag is een co-organisatie van MoMu en FARO, en wordt georganiseerd naar aanleiding van de recente tentoonstelling Embroidering Palestine.

• Laura Searson (British Council) vertelt over de lessen die zijn getrokken uit het programma Culture in Crisis en over de veranderingen die dit teweegbracht in de manier waarop culturele instellingen nadenken over hun maatschappelijke rol.
• Rachel Dedman (Victoria and Albert Museum) blikt terug op het samenstellen van de tentoonstelling Embroidering Palestine en reflecteert op de invloed van de tentoonstelling op het debat over de maatschappelijke rol van musea.
• Vanuit Vlaanderen delen Kaat Debo, directeur van MoMu, en Maartje Stubbe, directeur van FOMU - Fotomuseum Antwerpen, hun ervaringen met het zoeken naar een evenwicht tussen de maatschappelijke rol van een museum en het welzijn van medewerkers en teams.
• Ama Koranteng-Kumi leidt vervolgens een gesprek met kunstenaars Sachli Gholamalizad, Marah Haj Hussein en Pierre-Antoine Vettorello over hun samenwerking met musea rond maatschappelijk geëngageerde en gevoelige thema’s.
• Tot slot gaan Marieke van Bommel, algemeen directeur van het Nationaal Museum van Wereldculturen in Nederland, en Karen Moeskops, directeur van het Red Star Line Museum en voorzitter van het Vlaams Museumoverleg, in gesprek met Olga Van Oost, algemeen directeur van FARO. Ze buigen zich over de autonomie van musea en de verhouding tot de politiek.

FARO is het steunpunt voor de cultureel-erfgoedsector en zet zich in voor de ondersteuning en versterking van erfgoedwerkers in Vlaanderen en Brussel. Door expertise te bundelen, mensen met elkaar te verbinden en actuele erfgoedvraagstukken op de agenda te zetten, stimuleert FARO kennisdeling, praktijkontwikkeling en samenwerking. Via vormingen, advies, onderzoek en initiatieven zoals Erfgoeddag en de ErfgoedApp draagt FARO bij aan een sterke, toekomstgerichte erfgoedsector.

Laura Searson is Senior Programme Manager en leidt het Culture in Crisis-programma van de British Council, dat zich inzet voor het behoud van cultureel erfgoed en gemeenschappen ondersteunt die met cultureel verlies worden geconfronteerd. Daarnaast is ze bestuurder bij ICOM UK en lid van de internationale adviesraad van het Smithsonian Institution voor de bescherming van cultureel erfgoed.

Rachel Dedman is gastcurator van Embroidering Palestine. Ze is een internationaal erkend expert in Palestijns borduurwerk en mode uit het Midden-Oosten en werkt momenteel als curator hedendaagse kunst uit het Midden-Oosten bij het Victoria and Albert Museum in Londen. Dedman cureerde eerder succesvolle tentoonstellingen over Palestijnse textielkunst en brengt haar diepgaande kennis en inzicht naar dit project, waarin ze de rijke verhalen achter tatreez onthult.

Kaat Debo is directeur en hoofdcurator van MoMu. Ze studeerde literatuur in Antwerpen en Berlijn en trad in 2001 toe tot het museum als curator. In 2009 werd ze algemeen directeur. Ze werkte samen met toonaangevende ontwerpers en modehuizen en realiseerde meer dan vijftig tentoonstellingen, waarvan ze verschillende zelf cureerde. Tussen 2018 en 2021 leidde ze de renovatie en uitbreiding van MoMu. Ze geeft regelmatig lezingen over hedendaagse (Belgische) mode.

Maartje Stubbe is sinds 2020 directeur van FOMU, het Fotomuseum Antwerpen. Na haar studies aan het conservatorium en in de communicatiewetenschappen bouwde ze een professioneel parcours uit met één voet in het cultuurbeleid en de andere in de kunsten- en erfgoedsector. Zo verbindt ze verschillende perspectieven binnen het culturele veld.

Sachli Gholamalizad is een Belgisch-Iraanse theater- en filmkunstenaar. Haar geprezen trilogie A Reason to Talk, (Not) My Paradise en Let Us Believe in the Beginning of the Cold Season tourde internationaal. Ze cureerde eerder de museumovername Where We Are in MoMu en ontwikkelt geluidswerk met Iraanse poëzie naast haar werk in theater, film en televisie.

Marah Haj Hussein is een Palestijnse danser, acteur en maker uit Kofor Yassif, gevestigd in Antwerpen. In haar werk verweeft ze dans en theater en onderzoekt ze de impact van taal, lichaam en koloniale machtsverhoudingen. Ze maakte onder meer Language: no broblem en In relation to whom? مرتاحة؟. Met Language: no broblem won ze de Roel Verniersprijs en de sectorprijs voor Meest Gelauwerde Voorstelling -35.

Pierre-Antoine Vettorello is een Afropees kunstenaar en onderzoeker, verbonden aan het Antwerp Research Institute for the Arts en de Universiteit Antwerpen. In zijn artistieke praktijk en doctoraatsonderzoek Black Yarns onderzoekt hij dekolonialiteit, mode en de geschiedenis van Zwarte Afrikaanse vrouwen in Parijs. Daarnaast werkt hij aan onderzoeks- en curatoriële projecten rond diaspora, museumcollecties en koloniale erfenissen.

Ama Koranteng-Kumi beweegt tussen culturele instellingen en grassrootspraktijken. Ze richtte Bloei & Groei op in Amsterdam, een bekroonde sociaal-ecologische praktijk rond natuur, welzijn en vrouwelijk leiderschap. Daarnaast is ze mede-oprichter van MINO, een onafhankelijke kunstruimte en strategische praktijk in Antwerpen. Ze is actief als bestuurder en toezichthouder in Vlaanderen en Nederland.

Karen Moeskops leidt sinds 2017 het Red Star Line Museum in Antwerpen. Vanuit haar vijftien jaar ervaring bij Amnesty International zet ze zich in voor maatschappelijk betrokken, gastvrije musea als motor voor verandering. Sinds eind 2025 is ze ook voorzitter van het Vlaams Museumoverleg en versterkt ze de maatschappelijke rol van de sector.

Marieke van Bommel is museumdirecteur en cultuurstrateeg. Sinds 2022 leidt ze het Wereldmuseum, waar inclusie, wereldburgerschap en dekolonisatie centraal staan. Ze ziet collecties niet als bezit, maar als verantwoordelijkheid, en museumwerk als relationeel. Eerder werkte ze bij het Maritiem Museum Rotterdam en was ze directeur van het MAS in Antwerpen.

Olga Van Oost is General Director of FARO, the Flemish Institution for Cultural Heritage. She also teaches Cultural Issues at VUB Brussels University. A museologist with a background in art history and communication studies, her research focuses primarily on museums in transition.